De gemeente Rotterdam heeft haar referentiewaarden voor maatschappelijke voorzieningen aangepast en aangevuld, vertelt Mirjam de Graaf, strategisch adviseur maatschappelijk vastgoed bij deze gemeente.
Mirjam: “De referentiewaarden Maatschappelijke Voorzieningen, waar Rotterdam vanaf 2020 mee werkt, hebben hun waarde bewezen. Ze worden gebruikt om al in een vroeg stadium van gebiedsontwikkelingen ruimtelijke en financiële claims te kunnen leggen voor maatschappelijke voorzieningen.”
Meer handvatten
“Om er voor te zorgen dat de benodigde gebouwen er ook echt gaan komen was echter meer nodig”, zegt Mirjam. “Denk aan: hoe kom je van referentiewaarden naar een concreet programma, hoe regel je financiering voor het gebouw en de programmering, hoe blijf je in alle stappen van de planvorming stevig aangehaakt? Het nieuwe document geeft meer achtergrond en handvatten voor het toepassen van de referenties.”
Mee in het besluitvormingsproces
In het document is aangegeven hoe de referentiewaarden worden meegenomen in het besluitvormingsproces door ze te koppelen aan het Besluitvormingsmodel Ruimtelijke Ontwikkelingen (BRO). Daarmee worden de voorzieningen al in de verkenningsfase meegenomen in het ambitiedocument van een project- of gebiedsontwikkeling.
In de verdiepingsfase worden de ambities vertaald naar concrete aantallen en ruimtelijk ingepast. In deze fase worden ook de ruimtelijke en financiële zaken op hoofdlijnen afgewogen. Dat kan in de loop van het proces nog iets wijzigen, want gebiedsontwikkeling is een langjarig proces en prognoses kunnen veranderen. Er is een monitor ontwikkeld om per fase te volgen of de ruimtereserveringen ook goed worden meegenomen en leiden tot realisatie.
Vertaling naar bouwplan
Wanneer de bouwplannen concreet worden, moet ook de financiële dekking rond komen. Hierbij is sprake van een belangrijk onderscheid tussen gemeentelijke en private voorzieningen. Voor gemeentelijke voorzieningen zoals scholen betekent dit namelijk reservering in de begroting, terwijl voor private functies zoals huisartsen of kinderopvang de haalbaarheid in de markt moet worden aangetoond. In de uitvoeringsfase dienen de waarden als hard toetsingskader voor het bouwplan: er wordt gecontroleerd of de afgesproken voorzieningen daadwerkelijk in het ontwerp zijn verwerkt.
Benutten koppelkansen voor groei
Wanneer in de buurt van een ontwikkelgebied een bestaand pand aan vervanging toe is, worden de budgetten voor vervanging en stadsgroei in het jaarlijkse investeringsvoorstel samengevoegd. Zo wordt een verouderd gebouw niet enkel vernieuwd, maar direct groter teruggebouwd om de ruimtebehoefte rond voorzieningen van de extra bewoners op te vangen. Deze integrale werkwijze wordt standaard toegepast vanaf de IHP’s van 2028. Zo worden dit soort ‘koppelkansen’ structureel benut om de ruimte in de stad zo efficiënt mogelijk te gebruiken.
Inzet op meervoudig gebruik
Rotterdam streeft naar ‘goede groei’. Omdat de ruimte in de stad schaars is, zet Rotterdam, net als veel andere gemeenten, in op slimme combinaties en meervoudig ruimtegebruik. Denk aan scholen die buiten lestijden gebruikt worden als sportlocatie of buurthuizen die ook dienen als bibliotheek of gezondheidscentrum. Door functies te combineren en ruimtes te delen wordt niet alleen ruimte bespaard, maar ontstaan ook levendige plekken. Dit principe van gedeeld ruimtegebruik is ook vertaald naar de rekenregels. In sommige gevallen neemt de totale benodigde oppervlakte af ten opzichte van afzonderlijke huisvesting. Er mag dan worden gerekend met een lagere gezamenlijke ruimtebehoefte.
Verdelingvraagstukken
Net als Rotterdam werken steeds meer gemeenten met referentiewaarden voor voorzieningen. Op de website van Bouwstenen wordt hier een overzicht van gegeven. De aanvullingen die Rotterdam nu heeft gemaakt laten mooi zien hoe ze hun beslag kunnen krijgen in het ruimtelijk planvormingsproces. In het kader van de Agenda Maatschappelijk Vastgoed doen we in netwerkverband onderzoek naar nieuwe mogelijkheden voor meervoudig ruimtegebruik (pandniveau), naar voorzieningenplanologie (gebiedsniveau; waar wat) en de mogelijkheden de prijs voor maatschappelijke functies laag te houden. In feite gaat het hier om de discussie hoe we de schaarse ruimte en middelen verdelen. Een
Meedoen en meedenken?Dat kan heel goed. Bel of mail ons en we zoeken ook voor jou een mooi plekje in ons netwerk en/of ontwikkelwerk.
Tel: 033-2584337 |
|
