“Het is niet onze wettelijke taak, maar het is wel onze verantwoordelijkheid dat genoeg huisartsen zich kunnen vestigen in onze stad”, zegt Rommert Mulder, portefeuillemanager bij gemeente Amstelveen. De gemeente voegt het label ‘H’ toe aan omgevingsplannen, bouwt zelf twee zorgcentra en wijkt hierin af van de kostprijsdekkende huur.
Zorgen in groeigemeente
“Amstelveen groeit en heeft inmiddels bijna 100.000 inwoners. Je kunt alleen nergens terecht als je een nieuwe huisarts zoekt”, vertelt Rommert. “Er is op dit moment namelijk al een tekort van 5,3 fte huisartsen en dat loopt mogelijk op tot 13,5 fte. Voor elke 2500 heb je een huisarts nodig, dus op dit moment zitten er al ruim 13 duizend mensen zonder huisarts. Dat is op zijn zachtst gezegd: zorgelijk.”
Veel expats
“Je vraagt je dan af hoe dat zo gekomen is. Daarvoor moet je weten dat we in Amstelveen een hele grote groep expats hebben. Normaal, als je verhuist, blijf je nog even bij je oude huisarts tot je een nieuwe vindt, in je nieuwe woonplaats. Onze expats komen veelal uit India. Zij moeten wel direct op zoek naar een lokale huisarts”, vertelt Rommert.
Dure huisvesting
“Daarbij komt dat er veel partijen aanspraak kunnen maken op maatschappelijke huisvesting. Daardoor is de concurrentie om een pand hoog. Dat drijft de kosten op. Bij concurrenten moet je dan denken aan obesitasklinieken, filler- en ooglaserklinieken. Zij hebben een businessmodel waarbij ze de hoge huur wel kunnen betalen en huisartsen vissen dan achter het net.”
Lage vergoeding
Huisartsen krijgen in het hele land dezelfde vergoeding per m2 voor huisvesting, namelijk €180,- per m2. “Dat is natuurlijk best vreemd”, merkt Rommert op. “We hebben verschillende verzekeraars gevraagd of zij een regionale aanpassing van de vergoeding willen maken, maar dat gaan ze niet doen.”
Praktijken zijn groter
“Vroeger had je huisartsen die een praktijk aan huis hadden. Zij werkten soms wel 80 uur per week en waren altijd bereikbaar. Tegenwoordig willen huisartsen 40 uur of minder werken, en liever in teams. Met een gedeelde praktijkruimtes hebben zij minder werkdruk. Maar die ruimte is er niet – of simpelweg onbetaalbaar.”
Geen plicht, wel noodzaak
Rommert: “Niemand neemt verantwoordelijkheid voor de huisartsen. Want het is een ondernemer volgens de wet, het zit niet in de gemeente vastgoedportefeuille, en de zorgaanbieders zeggen ‘wij verstrekken toch een bedrag?’. Gemeenten zijn niet wettelijk verantwoordelijk voor de huisvesting van huisartsen, maar het is basiszorg voor je inwoners." Rommert heeft een manier gevonden die én zorgt voor de ruimte, én dat die ook betaalbaar wordt gemaakt.
Label ‘H’ in omgevingsplan
“We zetten in het omgevingsplan op bepaalde gebouwen label ‘H’. Dat betekent dat zich hier alleen huisartsen mogen vestigen. Dit voorkomt concurrentie, en zorgt dat de huurprijs niet gaat stijgen.”
Twee eigen zorgcentra
“We ontwikkelen nu twee eerstelijns zorgcentra: Medisch Centrum Alleman (eind 2026) en Medisch Centrum Lindelaan (verwachte oplevering in 2027). In Lindelaan komt naast huisartsen ook een apotheek, fysiotherapeut, diëtist, podotherapeut en waarschijnlijk een consultatiebureau. Bij Medisch Centrum Alleman is een iets andere constructie gekozen. Daar hadden we beloofd dat ze mochten kopen. Dus krijgen ze een maximale koopprijs van 3.500 euro per m2. Daarnaast houden we een deel zelf.”
Onder kostprijs verhuren
“De kostprijsdekkende huur van de panden is 220 euro per vierkante meter, maar dat is niet haalbaar. We hebben vastgesteld dat 180 euro het maximum is dat zorgaanbieders kunnen dragen,” zegt Rommert. “Dat betekent zo’n 50.000 euro per jaar. Het verschil wordt gedekt door de afdeling Zorg. Hiervoor moesten we naar de raad. Dit hebben we goedgekeurd gekregen. We mogen natuurlijk de huisartsen niet subsidiëren, maar de stenen wel.”
Tips voor gemeenten
- Wacht niet tot het een crisis wordt. Huisartsenhuisvesting is vaak een blinde vlek in het gemeentelijk vastgoedbeleid.
- Veranker zorg in omgevingsplannen. Een specifieke bestemming voor huisartsen met een label ‘H’ maakt het verschil.
- Durf onder de kostprijs te duiken. Met goede onderbouwing kun je een raadsbesluit krijgen zonder de regels te overtreden.
- Zoek de samenwerking. Met zorgaanbieders, boekhouders en zorgverzekeraars – al is het maar om de juiste uitgangspunten vast te stellen.
Rommert: “Je kunt geen duurzame wijken bouwen zonder zorg. Dat huisartsen zich kunnen huisvesten is een randvoorwaarde voor een leefbare stad.”
Ook meedoen?Dit onderwerp is besproken tijdens de bijeenkomst van het netwerk Portefeuillemanagers. Wil je de volgende bijeenkomst ook meedoen, maar ben je nog niet lid van dit netwerk? Meld je dan aan via info@bouwstenen.nl. |
|
