VNG routekaart geüpdate

Met de update van de VNG-routekaart krijgen gemeenten opnieuw richting in de steeds complexere en urgente verduurzamingsopgave. Ook wordt de financiële kant van de opgave weergegeven en een overzicht gegeven van de hulpstructuren.

Informatie voor gemeenten en lobby

Niek Daamen, specialist maatschappelijk vastgoed en verduurzaming bij de VNG: “De routekaart geeft overzicht van wat eraan komt aan wet- en regelgeving, bevat een doorrekening van de potentiële kosten van de opgave en biedt handelingsperspectief. Het fungeert als instrument voor onze achterban én als input voor voor de lobby richting Rijk.”

Huidig tempo niet voldoende

Als gemeenten op de huidige weg doorgaan, wordt er tot en met 2050 zo’n € 42 miljard in de panden geïnvesteerd. Met deze investering is niet de hele opgave gedekt en gaan we de klimaatdoelen niet halen, blijkt uit het rapport. Om de klimaatdoelen wél te halen is voor de huidige gemeentelijke vastgoedportefeuille een investering van ongeveer € 92 miljard nodig.

Meer waarde, hoger prijskaartje

Als we vervolgens niet alleen naar de energiedoelen kijken, maar ook naar de doelen op het gebied van circulariteit, natuurinclusie en klimaatadaptatie, komt de benodigde investering uit op ca. €114 miljard. In 25 jaar (tot 2025) dus zo’n € 4,5 miljard per jaar.

Cijfers voor heel Nederland

De doorrekening geeft een beeld over het financiële plaatje voor heel Nederland. Omdat de situatie sterk verschilt in omvang, vastgoedtype en onderhoudsstaat wordt geen uitspraak gedaan over de kosten per gemeente specifiek. Wel laat de analyse zien dat er structureel meer dan twee keer zoveel geld nodig is om de verduurzamingsopgave te realiseren dan voor een gewone renovatie nodig zou zijn.

Ook scholen moeten aangepakt

Dat beeld sluit aan bij de berekeningen van Bouwstenen over de kosten die gemeenten moeten maken om hun onderwijshuisvesting weer op peil te brengen (twee keer zo duur). De investeringen in schoolgebouwen zijn niet in deze VNG-routekaart meegenomen (ander departement, andere sectorale routekaart). In Bouwstenen-verband hebben we berekend wat gemeenten in schoolgebouwen zouden moeten investeren om ze in 40 jaar up te date te maken. Als je dat x3 doet heb je grofweg de benodigde investeringen voor de totale portefeuille per gemeente te pakken.

Enorme puzzel voor gemeenteraad

Samen met de benodigde investeringen voor onderwijshuisvesting staan gemeenten aan het begin van een vloedgolf aan investeringen om haar vastgoed te verduurzamen. Investeringen waar geen bekostiging tegenover staat. De bijdrage voor onderwijshuisvesting vanuit het Rijk is te laag, de DUMAVA-subsidie absoluut niet toereikend en gemeenten kampen ook op andere terreinen met tekorten en investeringsopgaven. Een enorme ruimtelijke en financiële puzzel om op te lossen. Belangrijk om de gemeenteraad hierin goed mee te nemen.

Hulplijnen en van elkaar leren

De routekaart schetst niet alleen de verplichtingen in de vorm van een overzicht van (aankomende) wet- en regelgeving en het kostenplaatje, maar brengt ook de hulplijnen zoals subsidies, ondersteuningsprogramma's en kennispartners in beeld. Wouter Gubbels, projectleider verduurzamen maatschappelijk vastgoed: “We hebben vijf jaar terug een eerste routekaart gemaakt. Inmiddels zijn we verder in de opgave. In de nieuwe routekaart zien we daarom ook allerlei praktijkvoorbeelden, waarin stappen naar voren worden gemaakt. We leren veel van elkaar en dat moeten we ook vooral blijven doen.”