2603 Maatschappelijke ruimte top of mind

Het is dinsdag 10 maart als we ‘het Paleisje’ binnenstappen, naast het Stadhuis van Tilburg. De rode gordijnen van dit kasteelachtige gebouw kleuren het regenachtige uitzicht. Een ontspoorde trein doet nog zijn best om de Makelaars weg te houden, maar uiteindelijk druppelt toch iedereen enthousiast binnen. Daardoor hebben we extra tijd om dieper in te gaan op het eerste rondje.

Rondje vraag en aanbod

Wat is je vraag aan andere gemeenten? En wat is je aanbod: dit hebben wij goed voor elkaar, dus spreek mij aan als je daar vragen over hebt.

Zo hebben we het over verhuur aan religieuze partijen. Dat ligt gevoelig, onder meer vanwege de verhouding tussen overheid en religie. Tegelijk zit er veel in het grijze gebied. Via het Makelpunt is de verantwoordelijkheid op sommige plekken anders belegd, wat helpt in de praktijk.

Ook bespreken we hoe sommige Makelpunten zich alleen richten op incidentele verhuur, terwijl andere gemeenten ook de verhuur op langere termijn hebben georganiseerd.

De maatschappelijke vastgoedtafel in Tilburg

Gemeente Tilburg werkt met een maatschappelijke vastgoedtafel in combinatie met een strategische verwervingstafel. Voorheen kwamen ruimtevragen versnipperd binnen; nu worden ze zoveel mogelijk gebundeld op één tafel.

Dat is gelukt doordat Tilburg langs alle afdelingen een roadshow heeft gedaan en ook met externe partijen in gesprek is gegaan. Verwachtingsmanagement blijkt daarbij belangrijk: het gaat niet alleen om het maken van een match, maar ook om het begeleiden van de ruimtevraag

Aan de vastgoedtafel zitten verschillende beleidsvelden, zoals sociaal, stedelijke ontwikkeling, wijken en vastgoed. Door ruimtevragen elke drie weken gezamenlijk te bespreken ontstaat niet alleen overzicht, maar ook meer begrip. Als een initiatief uit de cultuursector even moet wachten omdat eerst een school tijdelijk gehuisvest moet worden, is daar meteen meer begrip voor.

Daarnaast doet de strategische verwervingstafel aankopen om gemeentelijke doelen te ondersteunen en regie te houden op gewenste en ongewenste ontwikkelingen. Volgens Tilburg helpt het dat hiervoor vooraf financiële ruimte is georganiseerd.

Op de website Makelpunt Tilburg staan de ruimten voor incidentele verhuur.

De maatschappelijke vastgoedtafel, de verwervingstafel en het Makelpunt samen vervullen zo een belangrijke rol binnen hun voorzieningenbeleid, de ‘bouwsteen maatschappelijke voorzieningen’.

Aanbod vergroten voor meer maatschappelijke waarde

Arnhem laat zien hoe zij het Makelpunt onder de aandacht brengen bij organisaties die subsidie ontvangen door een paragraaf in huurcontracten op te nemen met de strekking: zet je ruimte ook op het Makelpunt als je die niet gebruikt.

Utrecht deelt dat ook commerciële partijen interessant kunnen zijn om meer aanbod op het Makelpunt te krijgen. Voor bedrijven kan gedeeld of maatschappelijk toegankelijk gebruik van ruimte bijdragen aan de sociale waarde van een gebouw. Dit is waardevol bij een BREEAM-traject of voor de invulling van Social Return.

We bespreken andere minder voor de hand liggende ruimten op het Makelpunt zoals horeca, kerken en sportkantines. Vertrouwen speelt hierin een centrale rol. Dat bereik je vaak simpelweg door met elkaar koffie te drinken, zo is de conclusie. Vooral wijkmanagers kunnen daarin veel betekenen.
 

Aantonen van de meerwaarde

In de middag bespreken we hoe we de meerwaarde van het Makelpunt beter kunnen laten zien. Gemeente Utrecht toont KPI’s die zij opstelden naar aanleiding van een motie om SMART te verantwoorden. Daarbij gaat het om het aandeel gebouwen dat wordt verhuurd aan een maatschappelijke partij, het percentage leegstand en het aandeel zoekvragen via het Makelpunt dat tot een match leidt. Het doel van Utrecht is om meer dan 35 procent van de zoekvragen tot een match te brengen.

Tegelijk zien we ook de beperkingen van KPI’s, omdat veel matches onzichtbaar blijven. Wel interessant zijn het aantal unieke webbezoeken per maand, het aantal zoekvragen en het aantal aangeboden ruimten. Een praktische tip: zorg dat in elk stadsdeel minstens één ruimte op het Makelpunt staat om voor de ruimtezoeker relevant te blijven.

Top of mind worden en blijven

Tot slot vertellen twee young professionals van gemeente Tilburg hoe zij werken aan de zichtbaarheid van het Makelpunt. Door te flyeren hebben zij al vijf nieuwe gebouwen op het Makelpunt gekregen. Met een Mentimeter halen zij op hoe andere Makelpunten werken. Dat leidt tot een interessante discussie over de vraag of gebruikers wel of geen toegang moeten krijgen tot de website met een eigen account. Waar de een alles door de gebruiker laat invullen en direct na invullen controleert, voert de ander alles juist graag zelf in voor de uniformiteit. 

In het kader van de Ontwerp-Nota Ruimte, waarin centraal staat hoe we de schaarse ruimte in Nederland slimmer en toekomstbestendiger kunnen benutten, bespreken we de mogelijkheid van een ingezonden brief aan de pers. Vanuit Bouwstenen zullen we hier een vervolg aan geven om het Makelpunt te laten zien als lokaal instrument dat hier concreet invulling aan kan geven.

Conclusie

Er is een groot verschil in werkwijze tussen vaste en incidentele verhuur. De combinatie van die twee wordt door velen als ideaal gezien. Verwachtingsmanagement en vertrouwen blijken daarbij sleutelwoorden. Die ontstaan door regelmatig met elkaar aan tafel te zitten, ook met externe partijen.

Dat helpt ook om top of mind te worden en te blijven, want het is zonde als collega’s dure vergaderruimtes huren terwijl er via het Makelpunt ruimte leegstaat. Ook leeft breed het gevoel dat elke gemeente in principe een Makelpunt zou moeten kunnen organiseren, zeker in het licht van de Ontwerp-Nota Ruimte.
 

Wat volgt? In het najaar komen we weer bij elkaar om verder te werken aan het stimuleren van Makelpunten in Nederland. Ben je nog geen lid van dit netwerk en wil je aan de slag met een/jouw Makelpunt? Stuur dan een mail naar info@bouwstenen.nl.

Image

Meer informatie

• Webinfo: Tilburgse aanpak voor betere vastgoedsturing
• Voorzieningenplan: Bouwsteen maatschappelijke voorzieningen tilburg (link volgt)
• Netwerk: Makelaars
• Publicatie: over 15 jaar Makelpunten - Beter Benutten van Ruimte (Bouwstenen 2024)